Het Standaard Geschillen model
Een veel gebruikt model om argumenten te vinden, stellingen te onderbouwen en betogen te structureren is het Standaard Geschillen model. Dit model is oorspronkelijk ontwikkeld rond vier centrale twistpunten die de kern weergaven in menig beleidsdebat. Inmiddels circuleren hiervan verschillende varianten, waaronder onderstaande variant met vijf twistpunten. Het raamwerk kan als hulpmiddel dienen om argumenten te zoeken en in te zetten. Als voorstander moet je in principe al deze punten overeind houden terwijl je als tegenstander op zijn minst één van deze punten overtuigend moet weerleggen om het debat te winnen.
1. Is er een probleem?
Als eerste moet je als voorstander altijd aantonen dat er een onwenselijke situatie bestaat waardoor jij ruimte creëert om met een goed plan te komen wat deze situatie kan verbeteren. Als tegenstander kun je proberen aan te tonen dat er geen probleem is, maar je kunt het ook gewoon erkennen en je richten op één van de andere punten.
2. Zorgt het plan voor een effectieve oplossing?
Effectiviteit is erg belangrijk. Als de voorstanders er niet in slagen om de link aan te tonen tussen de oplossing van het probleem en het plan, zullen zij het debat niet winnen. Als tegenstanders heb je dus de taak om de causale link proberen om ver te werpen. Als tegenstander kun je bijvoorbeeld dus tegen de invoering van preventief fouilleren pleiten omdat de fundamentele oorzaken van het veiligheidsprobleem hiermee niet worden opgelost, en men de problemen hiermee dus verplaatst naar andere gebieden.
3. Is het plan uitvoerbaar?
Een plan kan nog zo mooi zijn, maar als het niet uitvoerbaar is, houdt het op. Als oplossing voor een handelsconflict met de Verenigde Staten zou je er bijvoorbeeld voor kunnen pleiten om met 30 Belgische vliegdekschepen de Verenigde Staten te omsingelen. Als blijkt dat België er maar 3 heeft, wordt dit een lastig uit te voeren plan.
4. Is het plan aanvaardbaar? Wegen de voordelen op tegen de nadelen?
Vele debatten blijken vaak te gaan om praktische issues, maar wellicht nog meer om ethische zaken die betrekking kunnen hebben op de aanvaardbaarheid van een plan. Het doodschieten van alle gepensioneerden in België kan het vergrijzingsprobleem drastisch reduceren, maar zal op problemen van morele aanvaardbaarheid stuiten.
5. Is er geen beter plan?
Uiteraard kan er altijd een beter plan zijn. Het is als oppositie niet wijs om heel je betoog hieraan op te hangen, maar soms kan het wel verstandig zijn om betere alternatieven te noemen, bijvoorbeeld om de ineffectiviteit aan te tonen van plannen die voornamelijk de gevolgen en niet de oorzaken van een bepaald probleem aanpakken.
Het SEXI-model
Een ander model is niet bedoeld om op macroniveau argumenten te structureren, maar op microniveau. Met andere woorden, met het SEXI-model kun je een argument intern logisch en overtuigend neerzetten. Het model ziet er als volgt uit.
1. Statement
De S van het SEXI-model komt van Statement, omdat je aan het begin van een argument goed moet uitleggen wat je stelling is. Een Statement kan bijvoorbeeld zijn: “Honden zijn sociale wezens. Dat betekent dat zij goed met mensen overweg kunnen en graag van mensen aandacht krijgen.”
2. Explanation
De EX van het SEXI-model komt van Explanation, omdat na de stelling een uitleg moet volgen over waarom dat dan wel zo is. In bovenstaand voorbeeld zou dat kunnen zijn dat honden van oorsprong in roedels leefden en daarin gewend zijn geraakt aan hiërarchie en samen met elkaar leven. Alleen zijn is dus iets wat honden van nature niet ligt. Daarmee geef je de achterliggende oorzaak aan van je stelling.
3. Illustration
De I van het SEXI-model komt van Illustration, omdat je na een goed uitgelegd argument je voordeel kunt doen met een leuk of sprekend voorbeeld. In bovenstaand voorbeeld zou je bijvoorbeeld kunnen denken aan de vele TV-beelden waarin honden hun baasjes aflikken bij thuiskomst, of de mensen die een hond hebben tegen eenzaamheid. Daarmee geef je extra kracht mee aan een argument.
